Cultuurcentra in een veranderende samenleving  
Annick Schramme en Evi Gillard (red.)
ISBN 978 90 209 7198 9
LannooCampus, 2007

Deze publicatie verscheen naar aanleiding van het VVC-colloquium in 2006. De VVC vond een partner in uitgeverij LannooCampus voor de realisatie van de publicatie. Met dank aan de auteurs voor de fijne samenwerking bij de voorbereiding van het colloquium en bij samenstelling van het boek.

Het boek is te bestellen bij Leen Pede
leen.pede@cultuurcentra.be of 02 201 17 07
Leden: € 19,95 + verzendkosten | Niet-leden: € 24,95 + verzendkosten

Traditioneel staan cultuurcentra symbool voor het verbinden van mensen en cultuur in een lokale context. De laatste decennia is de samenleving echter grondig veranderd. Cultuurcentra in een veranderende samenleving brengt een geactualiseerd en inspirerend denkkader over de rol van cultuurcentra in de huidige maatschappij.

De mondiale maatschappij
De verhoogde mobiliteit weerspiegelt zich in de diversiteit qua mensen, culturen, producten, … die onze samenleving kleurt. Digitalisering en virtualisering verkleinen de wereld in tijd en ruimte. De uitdijende vrijetijdsmarkt creëert een spanning tussen commerciële initiatieven en het publieke, gesubsidieerde cultuuraanbod.

Cultuur en vrije tijd
De uitdijende, transnationaal opererende vrijetijdsmarkt creëert een situatie van culturele overvloed waarbij het gesubsidieerde cultuuraanbod wedijvert met een veelheid aan alternatieven voor de aandacht van de culturele omnivoor. Socioloog Hans Mommaas analyseert kritisch een aantal scenario’s om met deze evolutie om te gaan. Op basis van analyses van de huidige vrijetijdsbestedingen houdt Willy Faché een pleidooi voor een nieuwe, meer interactieve rol van het publiek in de cultuurprogrammatie.

‘Meesterverbinders van de toekomst’
De impact van globaliseringprocessen nodigt de cultuurcentra volgens socioloog Pascal Gielen uit buiten de eigen muren te treden. Cultuurwerkers kunnen zich engageren als ‘meesterverbinders’ door enerzijds mondiale stromen lokaal te kanaliseren en anderzijds lokale actoren in globale netwerken te introduceren.

Cultuur en infrastructuur
In de bijdragen die de infrastructuur en het gebouw in vraag stellen opent cultuurfilosoof Johan Sanctorum met een pleidooi voor het herstel van spontaneïteit binnen het institutionele, stedelijke kader. Ook inhoudelijk moeten de muren van de cultuurhuizen afgebroken worden volgens Kurt Van Eeghem. In plaats van de ‘multifunctionele ruimtes die overal voor dienen en nergens voor deugen’, kan samenwerking en afstemming tussen cultuurcentra hun werking aanpassen aan de noden van de nieuwe eeuw. Architect Raf De Saeger pleit voor een architectuur die het functionele koppelt aan een strategische en inhoudelijke visie.

Methoden en instrumenten
Concrete instrumenten om het gedrag van de kunstconsument te beïnvloeden, worden aangereikt door de Nederlandse onderzoekster in kunstmarketing Miranda Boorsma en de Nederlandse kunsteconoom Cees Langeveld. Een klantgerichte organisatiecultuur probeert zoveel mogelijk waarde voor de consument te scheppen, waarbij de coproductieve rol van het publiek niet onderschat mag worden. Het verband tussen prijsbeleid en cultuurparticipatie wordt door Cees Langeveld aan de hand van binnen- en buitenlands onderzoek geanalyseerd.

Historica Annick Schramme plaatst het geheel in een cultuurhistorisch kader en onderstreept het unieke concept van de cultuurcentra.

Dit boek biedt cultuur- en gemeenschapscentra, kunstencentra, schouwburgen en andere kunst- en cultuurhuizen, maar ook cultuurwerkers, kunstenaars, programmatoren, cultuurbeleidsmakers, en andere professionelen in Vlaanderen en Nederland inspiratie om na te denken over de toekomst van cultuurhuizen en zet aan tot het ontwikkelen van instrumenten om hierop in te spelen.

Management en marketing van culturele belevingen
W. Faché, ism D. Noordman, M. Valcke en F. Van Dyck
isbn 9789044127812 | € 21,90 | 238 blz
Garant, 2011

Naar aanleiding van het VVC-colloquium ‘Expeditie CC. Over cultuurcentra en gemeenschapscentra in de belevingseconomie.’ in 2008, nam Willy Faché het initiatief voor een publicatie ism Dirk Noordman, Martin Valcke en Fons Van Dyck.  In juni 2011 verscheen het boek bij uitgeverij Garant.

Het boek is te bestellen bij Garant via dit Bestelformulier

De gedachte dat een schitterende tentoonstelling, uitvoering of voordracht vanzelf bezoekers trekt, is voorbijgestreefd. Op absolute toppers na moet ook een goed cultureel product aan de man worden gebracht. Hoe culturele organisaties dit in een concurrentiële situatie het meest effectief kunnen doen, bespreken Noordman en van Dyck in dit boek.

De culturele sector zal in een verhevigde strijd om de vrije tijd van zijn doelgroepen, ook op een andere wijze aandacht moeten besteden aan de belevingsdimensie. Het bevorderen van culturele beleving is altijd de hoofdbekommernis van directeurs, managers, curators, animators, planners en architecten geweest. De laatste jaren ontstaat er in musea, theaters , culturele centra en andere culturele organisaties in toenemende mate ook aandacht voor het verruimen van de culturele belevingsmogelijkheden en de creatie van voorwaarden die de totaalbeleving in een culturele setting optimaliseren. Faché en Valcke bespreken hoe we culturele settings voor een optimale totaalbeleving ontwerpen en programmeren.

Het focussen van de aandacht op het verruimen en optimaliseren van de beleving in de culturele sector kunnen wij omschrijven als een evolutie van een aanbodcentrische naar een belevingscentrische service. Het boek geeft hierdoor een nieuwe invulling aan cultuurmanagement en -marketing.