Regelgeving en beleid

Sociaal Statuut van de Kunstenaar

Sinds 1 juli 2003 is het nieuwe sociaal statuut voor kunstenaars van kracht. Kunstenaars kunnen van dan af genieten van een volledige sociale bescherming. Ze kunnen rekenen op ziekteverzekering, jaarlijkse vakantie, kinderbijslag en pensioen en op uitkeringen in geval van werkloosheid of arbeidsongeschiktheid.  Deze voordelen houden uiteraard ook verplichtingen in die nageleefd moeten worden.

Kunstenaar = werknemer

Het basisprincipe is dat elke kunstenaar die “een artistieke prestatie levert en/of artistieke werken produceert, in opdracht van een natuurlijke persoon of rechtspersoon en tegen betaling van een loon”, het statuut van een werknemer heeft.  In principe behandelt de sociale zekerheid de artiest  dus als werknemer, maar wie daar redenen voor heeft, kan vragen om als zelfstandige kunstenaar te worden beschouwd. In de administratie van de sociale zekerheid wordt een Commissie Kunstenaars opgericht die de artiesten adviseert en er op toeziet dat de meest aangewezen keuze wordt gemaakt.

De wet geeft geen definitie van een kunstenaar, wel van artistieke prestaties en/of werken. Onder 'het leveren van artistieke prestaties en/of het producren van artistieke werken' wordt verstaan 'de creatie en/of uitovering of interpretatie van artistieke oeuvres in de audiovisuele en de beeldende kunsten, in de muziek, de literatuur, het spektakel, het theater en de choreografie.'

Kunstenaars met het statuut van werknemer die voor meerdere opdrachtgevers werken (bvb. door elke avond ergens anders op te treden) kunnen beroep doen op een SBK (Sociaal bureau voor kunstenaars) om de verplichtingen van werkgever te vervullen. Het zijn een soort uitzendkantoren die door de Gewesten erkend moeten zijn.

Als cultuurcentrum of gemeenschapscentrum vraag je je best telkens af wie de werkgeversverplichtingen moet vervullen. Indien het gevraagde gezelschap georganiseerd is in een vzw of vennootschap die de artiesten een loon uitbetaald, is dit meestal geregeld. In twijfelgevallen vraag je het statuut na. Het is immers mogelijk dat de organisator, het cultuurcentrum of gemeenschapscentrum als werkgever moet optreden. Je kan in die gevallen beroep doen op SBK’s. Hieronder vind je een aantal documenten die je kunnen verder helpen.

Kleine vergoeding voor kunstenaars

Daarnaast wordt er ook voorzien in een kleine vergoedingsregeling voor kunstenaars. Dit gebeurt meestal voor kleine, toevallige opdrachten en kan nuttig zijn voor beginnende artiesten of amateurkunstenaars. Het gaat om een forfaitaire onkostenvergoeding, die sociaal en fiscaal vrijgesteld is van belasting. De bedragen voor de kleine vergoedingsregeling worden jaarlijks geïndexeerd.

De bedragen voor 2014 zijn:

  • maximum € 122,21 euro per dag
  • maximum € 2.444,21 euro per jaar

Daarnaast moet aan deze voorwaarden voldaan zijn:

  • De artiest mag in totaal maximum 30 dagen per jaar beroep doen op de kleine vergoedingsregeling, ongeacht het aantal opdrachtgevers. 
  • Je mag geen 7 opeenvolgende dagen door dezelfde opdrachtgever betaald worden met de kleine vergoedingsregeling.
  • Voor dezelfde opdracht waarvoor je met de kleine vergoeding wordt betaald, mag je geen arbeidsovereenkomst hebben met de opdrachtgever.
  • Kunstenaarskaart invullen. In afwachting van de kunstenaarskaart, tekent de artiest een verklaring op eer. Met deze verklaring dek je jezelf als cultuurcentrum in. Immers, wanneer de artiest de plafonds overschrijdt, worden ook alle voorgaande opdrachtgevers onderhevig aan de SZ-wetgeving, tenzij kan bewezen worden dat het om reële onkostenvergoedingen gaat

Is mijn activiteit van artistieke aard? Tussentijds verslag van de commissie kunstenaars.

Als je twijfelt of een prestatie artistiek is of niet, kan je de Commissie Kunstenaars contacteren voor advies. Deze beslissingen zijn niet bindend, maar kunnen wel dienen als richtlijn. De Commissie Kunstenaars is bezig met het opstellen van een nieuw verslag over haar activiteiten. In dit verslag zal zij ook haar beslissingen opnemen waarbij werd geoordeeld of een prestatie al dan niet artistiek is. Om al een tipje van de sluier op te lichten, bezorgde aan het Kunstenloket al een deel van de ontwerpversie van het verslag. Let op, dit is nog niet het definitieve rapport. De datum waarop dit laatste klaar zal zijn, is nog niet bekend.

Wetgeving

Programmawet 24 december 2002
KB 23 mei 2003: occasionele gebruikers
KB 26 juni 2003: Organisatie en werking Commissie Kunstenaars
KB 26 juni 2003: Zelfstandigheidsverklaring
KB 3 juli 2005: Verminderde socialezekerheidsbijdrage kunstenaars
KB 3 juli 2005: Kleine vergoedingsregeling

Wet 25 april 2007 Fiscale vrijstelling van de kleine vergoedingsregeling vanaf 1/01/2007

Links

Documenten

FAQ_Sociaal_Statuut_Kunstenaar.pdf

Lees hier een uitgebreide 'vraag en antwoord' over het sociaal statuut van de kunstenaar.


Verklaring en checklist sociaal statuut van de kunstenaar - model 

 

Aan de hand van een checklist kom je te weten welk statuut de optredende artiest(en) hebben. Bij het onderhandelen van een contract kan je dit formulier laten invullen door het gezelschap of de artiesten en kan je hen de verklaring laten ondertekenen. Op die manier schep je duidelijkheid over het statuut en wie de werkgeversverplichtingen moet naleven.

Kleine Vergoedingsregeling: Verklaring op eer - modeldocument

Lijst kleine vergoeding voor de opdrachtgever - modeldocument

Lijst kleine vergoeding voor de kunstenaar  - modeldocument

In afwachting van de kunstenaarskaart, laat je de artiest die je betaalt met de kleine vergoedingsregeling best een verklaring ondertekenen. Hierin verklaart hij dat hij voldoet aan de voorwaarden van deze regeling. 
Als opdrachtgever kan je een lijst bijhouden van de kunstenaars die je betaalt volgens de kleine vergoedingsregeling. Hiervoor kan je het model downloaden. De kunstenaar kan eveneens een oplijsting maken van zijn kleine vergoedingen. 

 

 Lijst erkende SBK's of voor update kijk op www.vlaanderen.be/werk

SBK is de afkorting voor Sociaal Bureau voor Kunstenaars. Heel vaak is een SBK ondergebracht bij een interimbureau of sociaal secretariaat. Zij vervullen alle wettelijke verplichtingen van werkgever als tussenpersoon tussen de artiest en de opdrachtgever of organisator.

 

 Zelfstandigheidsverklaring

Kunstenaars kunnen dit formulier invulllen om een zelfstandigheidsverklaring aan te vragen bij de Commissie Kunstenaars. Met die zelfstandigheidsverklaring bieden zij aan de opdrachtgever de garantie dat zij geen schijnzelfstandige zijn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hier vind je alle info over diverse wetgeving en beleid, met extra duiding.
Zoek via het alfabetisch register of gebruik de zoekfunctie.